BASISINFORMATIE LGBT+

Inhoud

  1. Genderkoek
  2. LGBT, LGBT+, LGBTI+, LGBTQIA+ ? Betekenis, woordenlijst en schrijftips
  3. Regenboogvlag
  4. Organisaties: informatief, hulplijnen en vormingen
  5. Brochures

1. Genderkoek

Geen zin om te lezen? Bekijk het filmpje van Wel Jong.

Gender is een enorm complex gegeven, het is meer dan iemands geslacht.

De Genderkoek (Genderbread Person) is een handige manier om het begrip gender overzichtelijk weer te geven.

De genderkoek omvat 4 componenten: geboortegeslacht, genderidentiteit, genderexpressie en aantrekking. Tussen deze componenten zijn alle combinaties mogelijk én evenwaardig.

Geboortegeslacht (biologische sekse)

  • Bepaald door zaken als geslachtsdelen, chromosomen en hormonen.
  • Het is enkel en alleen gebaseerd op wat de artsen visueel waarnemen bij de geboorte en wordt als zodanig vastgelegd op de geboorteakte.
  • Alles wat niet binnen het binaire kader (man – vrouw) past, noemt intersekse. Personen met een intersekse conditie zijn een heterogene groep door de vele variaties.

Genderidentiteit

  • Verwijst naar het innerlijke gevoel van man, vrouw, (afwisselend) beide of noch man of noch vrouw zijn.
  • Het belangrijkste is hoe een persoon invulling geeft aan een eigen genderidentiteit en daar hoeft niet per se een ‘label’, zoals cisgender, transgender, non-binair, agender of genderfluïde, op te plakken.

Genderexpressie

  • Manier waarop je gender uitdrukt door middel van kleding, gedrag… Je naar buiten gerichte zelf en hoe anderen dat interpreteren. Uit zich op verschillende manieren: persoonlijkheid (hobby’s, interesses, favoriete drankjes…), uiterlijk (kledij, kapsel, make-up, tattoos…), gedrag (manier van spreken, van wandelen…).
  • Karakteristieken en gedragingen worden cultureel en sociaal geassocieerd met vrouwelijkheid of mannelijkheid. Hieruit komen veel genderstereotypen en vormen van discriminatie.

Aantrekking

  • Er bestaat romantische (affectionele) en seksuele (fysieke) aantrekking tot anderen. Deze twee komen dus niet per se overeen.
  • Enkele voorbeelden: aseskueel, homoseksueel, lesbisch, biseksueel, aromantisch, panseksueel, heteroseksueel. Wederom: een ‘label’ is niet verplicht.

VOORBEELDEN

De genderkoek is een ideale tool om termen zoals homoseksualiteit, transgender, dragqueen en non-binair uit te leggen. Besef dat dit voorbeelden zijn, en het gevoel van een persoon anders kan zijn dan het ‘label’: een homoseksuele man kan een meer vrouwelijke expressie hebben of een non-binair persoon kan het geslacht vrouw hebben. Bekijk het filmpje van Prof. P. Hoebeke voor meer uitleg.

a

OPGELET

    • Geen enkele component is binair, maar wel een spectrum. Bijvoorbeeld: het is niet altijd OF een mannelijke expressie OF een vrouwelijke expressie.
    • Wees er bewust van dat dergelijke onderverdelingen cultureel- en tijdsgebonden zijn.
    • Het zijn slechts definities die hier worden gegeven. Hoe een persoon een eigen (gender)identiteit invult is het belangrijkste en daar heeft elke persoon recht toe. Bijvoorbeeld: sommige personen vinden dat er een onderscheid is tussen romantische en seksuele aantrekking, terwijl anderen dit anders interpreteren/invullen.
    • Het is aan de persoon in kwestie om, wanneer die daar akkoord mee is, te praten over de eigen genderidentiteit. Niemand heeft het recht om een persoon daartoe te verplichten. Wie iemand anders ‘out’ of iemand dwingt om zich te ‘outen’, brengt de mentale veiligheid van die persoon in gevaar.

2. LGBT, LGBT+, LGBTI+, LGBTQIA+ ?

Betekenis
LGBTQIA+ is een verzamelterm. Een overzicht waarvoor elke letter staat:

L Lesbisch
G Gay (homo)
B Biseksueel
T Transgender
Q Queer / Questioning (nog zoekende)
I Intersekse
A Aseksueel / aromantisch

Het plusteken ‘+’ staat  voor de vele andere genderidentiteiten, -expressies en seksuele voorkeuren die bestaan.

Woordenlijst

Op zoek naar een woordverklaring? Of wil je weten of je wel de meest LGBTI+-inclusieve term gebruikt? De verklarende woordenlijst van çavaria helpt je op weg, maar ook het TIP legt de terminologie uit.

Schrijftips
Enkele tips om in het achterhoofd te houden wanneer je begint te schrijven:

    • Afhankelijk van over wie je spreekt, gebruik je bepaalde letters uit de verzamelterm. Schrijf je bijvoorbeeld over holebi’s, noteer dan LGB. Schrijf de eerste keer alles voluit en zet de afkorting tussen haakjes. Op die manier is het meteen duidelijk wat je bedoelt en kan je verder in de tekst altijd de afkorting gebruiken.
    • Samenstellingen met een afkorting schrijf je met een liggend streepje. Als de afkorting eindigt op + blijft deze regel gelden. Voorbeeld: LGBT+-thema.
    • Soms kan het interessanter zijn om het te hebben over de thema’s waarrond je werkt, bijvoorbeeld seksuele diversiteit en genderdiversiteit, in plaats van de doelgroepen.
    • Als je genderbewust en -inclusief wil schrijven kan je er steeds de adviespagina rond gender erbij nemen
    • Schrijftips bij het thema ‘transgender’: www.transgenderinfo.be/f/pers/schrijftips 

3. Regenboogvlag

De regenboogvlag uithangen is ook een manier om je solidariteit naar LGBT+ personen te uiten. Het wordt als symbool gebruikt voor The Pride Month, tijdens de maand mei wordt er extra aandacht gevestigd op de acceptatie en rechten van LGBT+ personen.

Ondertussen is er een nieuwe variant op de basis regenboogvlag. Elke kleur in de regenboogvlag heeft een betekenis: rood staat voor leven, oranje voor geneeskracht, geel voor zonlicht, groen voor natuur, blauw voor sereenheid en paars voor moed. De kleur geel en de paarse cirkel zijn overgenomen van de intersekse vlag. De witte, roze en lichtblauwe strepen zijn afkomstig van de Transgender Pride Flag. De kleuren bruin en zwart vertegenwoordigen de queer gemeenschappen. Via de pijlvormige toevoeging wordt de nadruk wordt gelegd op ‘meer inclusie en vooruitgang’.

4. Organisaties

Wel jong

Jeugdorganisatie voor en door jongeren die willen bouwen aan een gelijkwaardige samenleving waarin iedereen zichzelf kan zijn in hun lichaam, seksualiteit en genderbeleving.
Contact: info@weljong.be

Çavaria

Vlaamse belangenverdediger van LGBTI+ mensen en koepel van LGBTI+-organisaties.
Contact: 09 223 69 29 – info@cavaria.be 
Overzicht van lokale LGBTI+-organisaties: klik hier.

Lumi

Hulplijn voor al je vragen over gender en seksuele diversiteit.
Contact: 0800 99 533 – vragen@lumi.be

Transgender Infopunt

Een neutrale, gratis en anonieme plek voor vragen over genderdiversiteit en het transgenderthema. 
Contact: 0800 96 316 – contact@transgenderinfo.be

Intersekse Vlaanderen

Belangenvereniging voor personen geboren met een intersekse variatie. 
Contact: hallo@interseksevlaanderen.be

KLIQ vzw

Vormingen, trajectbegeleiding en webinars rond het holebi, transgender, en intersekse thema.
Contact: 09 223 69 29 – info@kliqvzw.be 
Ze hebben ook een e-learningplatform.

Rosa vzw

Informeert, documenteert en sensibiliseert over gendergerelateerde kwesties en feminisme.
Contact: 02 511 56 22 – info@rosavzw.be

WatWat

Informatieve website voor kinderen en jongeren.
Contact: 02 551.13.50 – hallo@watwat.be

Gendervonk

Een website specifiek gericht op het ondersteunen van transgender personen en ouders van transgender jongeren.

Genderklik

Een website van de Vlaamse overheid die komaf met hokjes voor meisjes, jongens, vrouwen en mannen in de samenleving en helpt om de genderklik te maken op een leuke en interactieve manier.

Allesoverseks

Een informatieve website van Sensoa met thema’s zoals seks, lichaam, soa’s, liefde en relaties.

Jongeren kunnen langsgaan bij een Regenbooghuis of een Overkophuis in de buurt voor een laagdrempelig gesprek.

Lumi

Hulplijn voor al je vragen over gender en seksuele diversiteit.
Contact: 0800 99 533 – vragen@lumi.be

Transgender Infopunt

Een neutrale, gratis en anonieme plek voor vragen over genderdiversiteit en het transgenderthema. 
Contact: 0800 96 316 – contact@transgenderinfo.be

Merhaba

Ondersteuning voor LGBT+ personen met een migratie-achtergrond.
Contact: 0487 55 69 38 – info@merhaba.be

Tele-Onthaal

Algemene hulplijn.
Contact: 106 – chat via website

JAC (CAW)

JAC maakt deel uit van het CAW (Centrum voor Algemeen Welzijn). Het helpt jongeren tussen 12 en 25 jaar met al hun vragen en problemen.
Conact: zie website voor gegevens per regio – chat via website

Awel

Awel luistert naar kinderen en jongeren.
Contact: 102 – brievenbus@awel.be – chat via website

CLBch@t

Chat met het CLB, Centrum voor Leerlingenbegeleiding.
Contact: chat via website

Zelfmoordlijn

Voor wie hulp en begeleiding nodig heeft rond het thema suïcide.
Contact: 1813 – ​​mail@zelfmoordlijn.be – chat via website

Druglijn

Voor alle vragen over drank, drugs, pillen, gamen en gokken.
Contact: 078 15 10 20 – chat via website

1712

Professionele hulplijn voor vragen over geweld, misbruik en kindermishandeling.
Contact: 1712
Hierboven niet de hulplijn gevonden die je zocht? Raadpleeg deze site.

De volgende organisaties bieden vormingen aan voor leerkrachten.

KLIQ vzw

Vormingen, trajectbegeleiding en webinars rond het holebi, transgender, en intersekse thema.
Contact: 09 223 69 29 – info@kliqvzw.be 
Ze hebben ook een e-learningplatform.
Leer hier hun aanbod kennen aan de hand van een brochure.

Sensoa

Vlaams expertisecentrum voor seksuele gezondheid.
Contact: 03 238 68 68 of contactformulier op website

5. Brochures

Wil je graag meer lezen? Dat kan, hieronder staan enkele interessante brochures van çavaria.

Trans@school

Opvallen en rechtslaan